Waarom pijnigen sjiieten zichzelf? (NSFW)

Als we denken aan de verschillen tussen sjiieten en soennieten, denken veel mensen aan de verschillen bij het bidden. Sjiieten laten namelijk hun armen langs hun lichaam hangen bij het bidden, terwijl soennieten deze over elkaar heen kruizen. No big deal, zou je kunnen denken. Toch zijn er ook verschillen tussen sjiieten en soennieten die voor wat ophef zorgen binnen de moslimgemeenschap. Thema’s als zelfpijniging, slachtofferschap, verheffing van het lijden en opoffering zijn een onbegrepen en ongekend onderdeel van het sjiisme waar soennieten vaak hun vraagtekens bij zetten.

ashura2
Bron: EPA

Ieder jaar zien we dezelfde beelden in de media voorbij komen: mannen en jongens die in landen als Libanon in grote groepen op straat lopen, terwijl zij zichzelf slaan met zwaarden op hun hoofd en hun rug kastijden. Hun kleren zijn doordrenkt met hun eigen bloed, terwijl lokale toeschouwers soms aanmoedigend, soms afkeurend, maar vooral gefascineerd kijken. Deze gebeurtenis vindt elk jaar plaats tijdens de Ashura. De Ashura is de tiende dag van de eerste maand van de islamitische kalender. Volgens de sjiietische stroming is de Ashura het hoogtepunt van de jaarlijkse rouw om de dood van Hoessein ibn Ali. Zijn dood is al dertien eeuwen lang het grootste pijnpunt van de sjiietische gemeenschap.

Hoessein ibn Ali was de kleinzoon van de profeet Mohammed en de neef van Ali ibn Abu Talib. Hoessein is een belangrijk figuur in de islam en wordt binnen de sjiitische gemeenschap vereerd als materlaar. Hij weigerde om de soennitische kalief Yazid I te erkennen en trok daarom ten strijde in de buurt van de stad Karbala. Hier kwam hij, samen met zijn zoon, om het leven door onthoofding.

ashura3
Poster waarop Hoessein ibn Ali staat afgebeeld samen met zijn vrouw Fatima Zahra (de dochter van Mohammed) en zijn vader Ali ibn Abu Talib. Zijn vrouw draagt zijn zoontje in haar armen die is omgekomen tijdens de slag bij Karbala.
Bron: Universiteit van Amsterdam

Elk jaar wordt zijn dood opnieuw herdacht door sjiieten, waarbij de pijn opnieuw wordt beleefd. Vaak wordt dit gedaan door emoties op te roepen met preken of met posters, waarbij de emoties zo hoog oplopen dat mensen ervan moeten huilen. Maar de pijn wordt ook letterlijk herbeleefd. Mannen slaan zichzelf bijvoorbeeld hard op de borst als eerbetoon aan Hussain ibn Ali.

 

ashura header3
Bron: Reuters

Soms gaat het pijnigen zelfs een stapje verder. In het zuiden van Libanon, in het stadje Nabatiyeh, vloeit er jaarlijks veel bloed. Met een (scheer)mes maken mensen een snee in hun hoofd en slaan zichzelf vervolgens met de platte kant van een zwaard, of met de hand, op hun bloedende voorhoofd.

ashura meisje
Fotograaf: Arun Sankar. Bron: Getty

Er bestaan verschillende uitenelopende meningen over deze praktijken zijn, ook onder de sjiieten. Veel religieuze leiders keuren de traditie ten strengste af. Ook binnen de groep jonge Nederlandse sjiieten zijn de meningen verdeeld.

‘Of ik in mezelf snij? Nee, dat gebeurt alleen in de extreme gevallen. Het enige wat ik weleens heb gedaan, is mezelf hard op mijn borst slaan’, vertelt de 22-jarige Sajjad uit Amsterdam. ‘Besef goed dat het een minderheid is die dit doet’.

Zijn studiegenoot Khadija haalt haar schouders op. ‘Dat is leip, maar iedereen praktiseert het geloof op zijn eigen manier I guess. Iedereen moet lekker zelf weten wat ze doen. Ik denk dat we dat gewoon moeten tolereren’.

‘Nee, ik ben het daar totaal niet mee eens’, zegt Najoua. ‘Jezelf pijnigen is streng verboden binnen de islam. Hoe kan dit gezien worden als onderdeel van het geloof?’

‘De Ashura heeft niet alleen een religieuze en traditionele betekenis’, vertelt Sajjad. ‘Het brengt een grote maatschappelijke lading met zich mee. Het brengt de sjiietische gemeenschap bij elkaar en versterkt de band’.

‘En vergeet de adrenaline kick niet’, vult Khadija aan.

Sajjad’s klasgenoot Ouiaam schuift uiteindelijk aan bij het gesprek. ‘Maar ik denk dat we in de Westerse wereld óók zat mensen die een adrenaline kick willen ervaren. Dit doen ze hier dan met bungeejumpen of drugs. Dit vinden anderen waarschijnlijk ook raar. Zij vinden het dan ook ziek dat er mensen zijn die varkensvlees eten en hun vrouw aan iedereen tonen.’ Ze pakt haar tas en staat op van haar stoel. ‘Welkom in de echte wereld. Je hebt zojuist het ‘cultuurverschil’ ontdekt’.

Header foto bron: Reuters

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s